yokyok

Degiskenler (DIM)

Bir programda degisken çok önemlidir.
Degiskenler, degisen degeri tutarlar. Mesela degiskenin adi Aylar ise, bu degiskenin degeri "Ocak, Subar, Mart..." diye giden aylar olacaktir. Degiskenler, türlerine göre bir ya da daha fazla deger tutabilirler. Adi üstünde, degisken, her zaman degisir.. Bu degisikligi biz de yapabiliriz, program da yapabilir.

Degiskenlerin tanimlanmasi "DIM" komutu ile yapilir. DIM, dimension "boyutlandir" kelimesinin kisaltilmisidir. Tanimlayacagimiz degisken adinin önüne Dim yazariz. Mesela:

<%
Dim Ay, Gun, Sayi, Isim

Ay = "Ocak"
Gun = "Pazartesi"
Sayi = 3
Isim = "Seren"
%>

Burada önce degiskenlerimizi tanimladik. Birden fazla da degiskenimiz olabilir. Bunun için degiskenlerin arasina virgül koyarak yapariz. Degisken isimlerimizde Türkçe karakter kullanmamaya özen göstermeliyiz. Degisken isimleri mutlaka harfle baslamalidir, içinde noktalama isaretleri bulunamaz ve uzunlugu 255 karakteri geçemez. Zaten 255 karakterden uzun bir degisken de isimizi zorlastirir diye düsünüyorum:)
Degiskenlerin isimlerini belirledikten sonra onlara bazi degerler atadik. Ay isimli degiskenimizin degeri "Ocak" oldu. Buna göre VBScript yorumlayicisina, "VBScript yorumlayicisi kardes, Ay degiskeninin degeri nedir?" diye sordugumuzda, "Bunu bilmeyecek ne var? Ocak'tir" diyecektir.

Simdi söyle bir degisken tanimladigimizi düsünelim, acaba ortaya nasil bir degisken çikar? :

<%
Dim Aylar(12), Gunler(31), Isimler(10)
%>

Bu yöntemle olusturdugumuz kodlarla elde edilecek "kaplar," birden fazla deger tutabilir:

<%
Dim Aylar(12), Gunler(7), Isimler(10)

Aylar(5) = "Mayis"
Gunler(2) = "Sali"
Isimler(8) = "Hasan"
%>

Bu durumda, içinde 12 ayri degisken tutabilecek olan Aylar degiskeninin 5 numarali degeri "Mayis", 7 deger tutabilecek olan Gunler degiskeninin 2 numarali degeri "Sali" ve 10 deger tutabilecek olan Isimler degiskeninin 8 numarali degeri "Hasan" olacaktir. Böyle, birden fazla deger tutabilen degiskenlere Dizi Degisken veya Array denir.

Array Fonksiyonu

VBScript' in kullanima hazir bir çok fonksiyounu vardir, bunlardan biri olan Array ile kolayca dizi degisken olusturabiliriz.
Örnegin, Gunler(7) dizi-degiskenini isimler ile doldurmak istiyoruz:

<%
Dim Isimler = Array ("Pazartesi", "Sali", "Çarsamba", "Persembe", "Cuma", "Cumartesi", "Pazar")
%>

Böylece hem dizi degiskeni olusturabiliriz, hem de degerlerini atayabiliriz. Buna göre daha sonra dizi degiskenin üyelerini sira numarasi ile çagirabiliriz:

<%= Gunler(5) %>

bize "Cumartesi" degerini verir. Neden mi? Çünkü dil tasarimcilari, sayi saymaya biz dünyalilar gibi 1' den degil de 0' dan baslarlar. Dolayisiyla Gunler dizi degiskeni Gunler(0)' dan baslayacaktir.

VBScript, bir degiskene alfanümerik (karakter, metin) olarak atadigimiz degeri çift tirnak içine almanizi ister. Sayi olarak kullanacagimiz degerleri ise tirnak içine almazsiniz. Fakat isleri karistiran nokta, VBScript açisindan degisken türü diye bir sey olmamasidir. Visual Basic, script dili haline getirilirken, degisken türü özelligi alinmayinca, ortaya isleri karistiran ya da kolaylastiran böyle bir durum çikiyor. Bu sizin kafanizi karistirmasin. Sadece islemlerde dikkat etmemiz gereken bir kaç nokta var.
Bazi ASP programcilari, bu eksikligi gidermek için degisken adlarinin önüne karakter dizileri için "str" harflerini koyarlar: strAy, strGunler, gibi.
Daha iyi anlamak için bir örnek yapalim. islem.asp adi ile kaydedelim:

Bu sayfayi çalistirdiginizda sayfaya SerenSah yazildi degil mi? (Arada bosluk olmayisina aldirmayin. Daha sonra görecegiz.) Simdi Degisken(1)' in degeri olarak "Seren" yerine tirnak içinde 3, Sah degeri yerine yine tirnak içinde 10 yazin. Simdi sayfayi tekrar açalim. Sonuç? 310 degil mi? Simdi tirnaklari kaldirin 3 ve 10 ' un çevresinden. Sonuç? Dogru sonuç aldiginizdan eminim. Sayilarin çevresinden tirnak isaretlerini kaldirinca VBScript bunlarin sayi oldugunu anladi ve islemi ona göre yapti.

Degiskenleri ve degismeyenleri ögrendiysek simdi Islemcilere geçebiliriz :)