Giris JAVASCRIPT
Artik epeyi bir kimse beni taniyordur sanirim, ama bize yeni katilanlar burayi tiklayabilir . Simdi bir kisminiz Ingilizce deyimleri yada konuyla ilgili kelimeleri neden bu Türkçe'ye çevirmedigimi merak ediyorsunuzdur.
Cevabi basit: ilkturk.org ve Superturks.org bedava web alanlarina kaydolurken yaptigimiz anketlere göre, simdiye kadar cevaplamis olan 1400 kisinin %8 gibi bir kismi Ingilizce disinda bir lisan biliyor, diger %92 ise az yada çok terimleri anlayacak kadar Ingilizce'ye hakim. Buna ilaveten zaten bu terimlerin Ingilizce'lerini kullanmak zorundasiniz. Bu kadar neden sanirim yeterli.
Evet, artik sanirim derslere baslamanin zamani geldi. Önümüzdeki birkaç gün içerisinde herzamanki gibi keyifli bir biçimde Javascript ögrenmeye baslayacagiz. Bu lisanin esaslarini bazi hos örneklerle çesitlendirecegiz. Merak etmeyin size yapacak bir çok is düsüyor. Derslerin çogunu kendiniz kafa yorarak çözmeye çalisacaksiniz. Gene NotePad veya baska bir editör programiyla (artik sanirim beni tanidiginiz gibi editör programlarini da ögrenmissinizdir :-)) )
Bu gereksiz tanitimdan sonra haydi Javascript ögrenmeye:
Javascript istemci (client based) tipte bir lisandir. Yani ne yaparsaniz hepsi istemcinin (ziyaretçi) PCsindeki tarayici programda çalisir. Server-side (sunucu tarafi) ise bunun tam tersi olup, server-side lisanlar ise web sunucularinda çalisir, sonucu HTML'ye çevirip istemci (ziyaretçinin) tarayicisina gönderir.
Javascriptle interactivite elde edersiniz. Mesela mouse-over efektleri gibi. Elbette verilebilecek örnekler çogalabilir. CGI'in tem tersi olay burada hemen gördügünüz ekranda biter. CGI ile her zaman bir seyleri tiklayip, sunucudan bir reaksiyon gelmesini beklemek zorundasiniz. Javascript tümüyle farklidir! Ziyaretçiniz bir sey yapinca bunun karsiliginda Javascriptte gelir karsilik verir. Her fare hareketi, klavyedeki herhangi bir butonu tiklamaniz (kisaca hersey) Javascript tarafindan kontrol edilebilir.
Simdi dilerseniz gidin klavyeden A harfini tiklayin, hooop hemen anasayfaya gidersiniz. Aman geri gelin hemen. Simdi size daha cool bir Javascript örnegi vermek isterim: Mouse'u asagidaki metnin üzerinde gezdirin bakalim:
Mouse'u burada gezdirin!
Gördünüz mü? Fareyi gezdirmekle Event (olay) dedikleri seyi çagirmis oldunuz. Elbette bu çok pratik bir sey degildir. Düsünün karsiniza çikabilecek Vay bee! JavaScriptde neymis böyle! mesajlarini :-) Simdi bunun nasil kodlandigini görelim:
<script language="JavaScript">
<!--
function yey() {
alert('Vay bee! JavaScriptde neymis böyle!')
}
// -->
</script>
Bu yey() fonksiyonunu tarif eden kod idi. Fonksiyonlarin ne oldugunu daha ilerde ögrenecegiz. Su anda ilk ve son 2 satira konsantre olunuz. Orta kisimda ise sadece alert-box çagiran ve içinde ne olmasi gerektigini söyleyen kod var. Asagida ayiklanmis halini bulacaksiniz:
<script language="JavaScript">
<!--
yazdiginiz JavaScript buraya
// -->
</script>
Bütün scriptler bu sekilde baslamali, biraz daha irdeleyelim:
<script language="JavaScript>
Burada yalniz HTML vardir. <SCRIPT> etiketleri tarayiciya bir script ile karsi karsiya oldugunu belirtirken language (lisan) özelligi ise bu script-lisanini belirtir. Simdilik varsayilan Javascript kabul ediliyor, ama siz siz olun, her etikette belirtin, çünkü belli mi olur standartlar degisir, hoppaaa yeni bir scripting-language bulunur!..
<!--
Bunu bir yerden hatirliyorsunuz degil mi? Evet, dogru, bu HTML yorum satirinin baslangici. Burada ne isi var diye sorarsiniz simdi. Cevabi basit, <SCRIPT> etiketini desteklemeyen eski tarayici programi olan vatandaslar hala bir yerlerde kalmistir sanirim. Böylece eski tarayicilar <SCRIPT> etiketi yerine HTML yorum isaretlerini degerlendirirler. Yani sagda solda gördügünüz Hiding from older browsers dedikleri olay bu iste. JavaScript kabul edenler bu etiketi dikkate almadan devam ederler.
// -->
Bu satirda ise anlatilacak 2 sey var (satir o kadar uzun degil ama çok önemli seyler içeriyor :-) .)
1.) Burada "//" yorum olarak kullaniliyor. "//" ardindan gelen hersey Javascript çalisirken dikkate alinmaz. Bu yorumlari bolca kullanin ki birkaç hafta sonra yazdiginiz scripte bakinca neyi niçin koydugunuzu anlayiniz.
2.) "-->" etiketi daha önce baslamis yorumun bittigini isaret eder.
</script>
Bunun anlami kendinden menkul herhalde. Artik basinda "/" olan etiketin ne oldugunu sizin gibi HTML'yi yutmus, Javascript'in kapisini zorlayanlara belirmenin gerekli oldugunu sanmiyorum.
Bitti!. Bu derste bütün Javascriptlerin esaslarini ögrendik. Birinci ders için bukadar yeter. Yaptiklarimiza kisaca bakarsak:
- Javascript nedir?
- Javascript eski tarayicilardan (browser) nasil saklanir
- Bir scriptin içinde nasil yorumlarda bulunabiliriz
- Her script nasil baslamali
|
EgLeNCe